ประวัติมอญ

พันแสงรุ้ง ตอน ร่องรอยมอญ

วัฒนธรรมมอญมีมาช้านาน เคยมีรัฐมอญอยู่ลุ่มแม่น้ำอิระวดี แม้ทุกวันนี้คนมอญจำนวนมากกลายเป็นชนชาติไร้แผ่นดิน แต่วัฒนธรรมมอญยังคงปรากฎอยู่ ถือเป็นหนึ่งในวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง มีร่องรอยภาษามอญในยุคทวารดี อยู่ในศิลาจารึก เรียกอักษรปาลาวะ-ภาษามอญ มีกระจายอยู่ทั่วประเทศแพร่หลายไปพร้อมๆศาสนาพุทธ แต่ที่ยังรักษาอัตลักษณ์มากที่สุดอยู่แถบลุ่มแม่น้ำอิระวดี กลายเป็นอาณาจักรมอญที่รุ่งเรือง อาณาจักรมอญถูกรุกรานโดยพม่ากว่า 700 ปี บ้านเมืองอยู่ในภาวะสงครามตลอดเวลา ต่อมามอญถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของพม่า จากสงครามที่ต่อเนื่องคนมอญจึงมีการอพยพเข้ามาในสยาม มีหลักฐานมากมายของคนมอญที่ปรากฎตามพื้นที่ต่างๆ มีเรื่องราวของชาวมอญในราชสำนัก เรียกได้ว่ามอญมีความเป็นมายาวนาน เป็นกลุ่มผู้คนที่แนบแน่นที่ทำให้สยามเติบโตมาจนถึงทุกวันนี้

พันแสงรุ้ง ตอน มอญลำพูน

มอญที่ลำพูนมีประวัติศาสตร์นับพันปีตอนนี้เหลือไม่ถึง 1,000คน เพราะโดนกลืนไปกับชาวยองและชาวโยนก ชุมชนมอญในลำพูนลงหลักปักฐานแถบแม่น้ำปิง มีวิถีวัฒนธรรมที่โดดเด่นหลายอย่าง มีการทำเทียนบูชาที่มีคาถาศักดิ์สิทธิ์ การทำข้าวเกรียบว่าวสูตรดั้งเดิมที่ใส่กะทิ และการทำขนมจีนซึ่งชาวมอญลำพูนเรียกว่า ฮะน่อม มีความเชื่อดั้งเดิมนับถือผีบรรพบุรุษ มอญถือเป็นชาติพันธุ์ดั้งเดิมที่อาศัยอยู่บริเวณนี้ตั้งแต่ยุคหริภุญไชย แต่ยังไม่แน่ชัดว่ามอญลำพูนเป็นมอญที่อพยพมาหรือเป็นชนดั้งเดิมตั้งแต่หริภุญไชย แต่ชาวมอญลำพูนเชื่อว่าตนเป็นลูกหลานเจ้าแม่จามเทวี แต่ปัจจุบันความเป็นมอญของตนค่อยๆถูกกลืนไปโดยเฉพาะเรื่องภาษา มีความพยายามที่จะถ่ายทอดภาษามอญให้แก่เด็ก ๆ ให้วัดมีบทบาทสำคัญที่แสดงความเป็นมอญเพราะเป็นศูนย์รวมจิตใจและมีพิธีกรรมความเชื่อหลายอย่างที่สอดแทรกความเป็นมอญไว้ มีการสวดมนต์ด้วยภาษามอญ วินาทีนี้ยังมีเรื่องราวที่มีองค์ความรู้และอัตลักษณ์แบบมอญให้เรียนรู้อีกมากขอเพียงรู้คุณค่าและฟื้นฟูรักษาไว้

พันแสงรุ้ง ตอน มอญบางขันหมาก

แม้ชุมชนชาวมอญหลายชุมชนจะถูกกลืนไปกับชุมชนอื่นแต่ชุมชนมอญบางกลุ่มยังคงอัตลักษณ์ของตนไว้ได้ ดังมอญบางขันหมาก จ.ลพบุรี ที่การยึดถือและศรัทธาในพุทธศาสนาไม่เปลี่ยนแปลง มีการคงเอกลักษณ์การแต่งกายแบบมอญไว้ให้เห็น มีการนับถือผีเรือนที่ต้องมีห้องไว้สำหรับผีเรือนและเก็บเครื่องผีของตระกูลไว้ โดยมอญถือว่าห้ามคนนอกเข้าห้องรวมถึงลูกเขยด้วย ที่บางขันหมากมีประเพณีการตักบาตรน้ำผึ้งโดยมีเรื่องเล่าที่เชื่อว่าน้ำผึ้งเป็นยาที่พระสงฆ์ต้องมีไว้เพื่อรักษาโรค และมีประเพณีแห่โน่ หรือธงตะขาบถวายเป็นพุทธบูชา อีกทั้งมอญบางขันหมากยังมีสำเนียงการพูดต่างกับที่อื่นซึ่งปัจจุบันคนรุ่นใหม่ไม่ค่อยมีการพูดคุยกันแล้ว ชุมชนจึงพยายามสืบทอดและสอนภาษาให้แก่เยาวชนในวันหยุด ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลก คนในชุมชนพยายามรักษาอัตลักษณ์ไว้และชาวมอญบางขันหมากต้องเลือกจะเก็บสิ่งใดไว้และจะสืบสานสิ่งใดต่อไป

"พระนางจามเทวีขัตติยนารีศรีรามัญจากลวะปุระสู่หริภุญไชย "

Spirit Of Asia เบิกฟ้าเมืองมอญ 15 พค 54

ทั่วถิ่นแดนไทย : วิถีชาวมอญ ชุมชนอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยรามัญ สังขละบุรี จ.กาญจนบุรี (21 พ.ย. 58)

ความเป็นเชื้อชาติ ความเป็นชาติพันธุ์ นั่นคือเอกลักษณ์ที่ทำให้เราทุกคนภูมิใจในรากเหง้าของตนเอง ด้วยเพราะความชัดเจนในวิถี ประเพณี วัฒนธรรม ทำให้ความสวยงามของแต่ละชาติพันธุ์นั้นแตกต่างกัน แต่มีสิ่งเดียวที่คงอยู่เหมือนกันนั่นคือ ความรักในตัวตน รักในถิ่น ในที่กำเนิด ที่นี่ก็คงไม่แตกต่างกัน ชุมชนชาวมอญ “สังขละบุรี”จังหวัดกาญจนบุรี บ้านที่มีเสน่ห์ทำให้ใครหลายคนหลงใหลและอยากเดินเข้าไปหา มาเรียนรู้ความเป็นวิถีที่เป็นธรรมชาติของชาวมอญ ในแบบทั่วถิ่นแดนไทย ไปดู ไปกิน และเข้าใจไปพร้อมกับเรา แล้วคุณจะรู้จักกับคำว่า “สุขในการเดินทางนั้น เป็นอย่างไร”

รายการวิถีแดนไทย ตอนสะพานมอญวันผันเปลี่ยน

หมู่บ้านวังกะ ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี เป็นหมู่บ้านที่ชาวมอญอาศัยอยู่เป็นจำนวนม­าก ทุกคนใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย มีการใช้ภาษาและการแต่งกายประจำท้องถิ่น แต่เมื่อหมู่บ้านมอญกลายเป็นแหล่งท่องเที่­ยว จึงเกิดความเปลี่ยนแปลงจากวิถีชีวิตแบบเดิ­มเป็นการค้าขายเพื่อการท่องเที่ยว และสิ่งเหล่านี้อาจทำให้วัฒนธรรมที่มีมาอย­่างยาวนานเลือนหายไป ผลิตโดย : เชษฐ์สุดา จ้อยสูงเนิน ภาควิชาวารสารศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

ทั่วถิ่นแดนไทย ตอน รู้จักถิ่น รู้จักกิน ชาวมอญ...สังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี

ส่งต่อความสุขแบบริมชายขอบทางภาคตะวันตกของประเทศไทย ไปเยี่ยมเยือนกันให้ถึงถิ่นที่ หมู่บ้านชาวมอญ สังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ดินแดนที่ยังคงสวยงาม งดงาม ด้วยวิถีวัฒนธรรมที่ยังคงอยู่ ความรักความศรัทธาแห่งความเป็นตัวตน การมาเห็นทุกสิ่งของที่นี่ทำให้เรารู้สึกรักและภูมิใจกับคำว่าชาติพันธุ์ของตนเองมากขึ้น ไม่ว่ามองมุมไหนสิ่งสวยงามเหล่านั้นก็แทรกตัวอยู่ในทุกอณู ซึ่งสามารถรับรู้ได้ว่านั่นคือความภาคภูมิใจ ชาวมอญสร้างสรรค์ แสดงออกในทุกๆสิ่ง ทั้งความศรัทธา ความรักในชาติพันธุ์ ความหวงแหน